Standardy ochrony małoletnich

1. Cel i podstawa Standardów

Naczelną zasadą działalności Gabinetu Psychoterapii Łukasza Młodziejewskiego, zwanego dalej „Gabinetem”, jest działanie dla dobra małoletniego i w jego najlepszym interesie. Każda osoba małoletnia korzystająca z pomocy Gabinetu jest traktowana z szacunkiem, z uwzględnieniem jej godności, potrzeb, granic, wieku, stanu zdrowia, stopnia rozwoju oraz sytuacji rodzinnej.

Standardy służą zapobieganiu krzywdzeniu małoletnich, wczesnemu rozpoznawaniu sytuacji zagrożenia oraz podejmowaniu właściwych działań interwencyjnych i wspierających.

Standardy opracowano na podstawie art. 22b i 22c ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich, z uwzględnieniem wytycznych Ministerstwa Sprawiedliwości oraz rekomendacji Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę dla ochrony zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży i dla jednoosobowych działalności.

2. Zakres stosowania

Standardy obowiązują podczas wszystkich form pomocy świadczonych małoletnim przez Gabinet, w szczególności:

• konsultacji psychologicznych i psychoterapeutycznych;
• psychoterapii indywidualnej młodzieży;
• konsultacji rodzinnych i wychowawczych;
• terapii rodzin;
• zajęć lub spotkań grupowych;
• sesji prowadzonych stacjonarnie oraz online;
• kontaktów organizacyjnych związanych z udzielaną pomocą.

Standardy dotyczą Łukasza Młodziejewskiego oraz każdej osoby, która w przyszłości zostałaby zatrudniona, dopuszczona do współpracy, praktyk, stażu lub wolontariatu i mogłaby mieć kontakt z małoletnimi.

Jeżeli świadczenie odbywa się w siedzibie innego podmiotu i pod jego nazwą, stosuje się również standardy obowiązujące w tym podmiocie.

3. Najważniejsze pojęcia

Na potrzeby Standardów:

• małoletni lub dziecko — osoba, która nie ukończyła 18 lat;
• opiekun — rodzic, opiekun prawny albo inna osoba uprawniona do reprezentowania dziecka;
• krzywdzenie — każde działanie lub zaniechanie naruszające prawa, godność, zdrowie, rozwój lub bezpieczeństwo dziecka; obejmuje w szczególności przemoc fizyczną, emocjonalną, seksualną, zaniedbanie, przemoc domową, przemoc rówieśniczą i przemoc w Internecie;
• interwencja — działania podejmowane w odpowiedzi na podejrzenie krzywdzenia lub informację o krzywdzeniu dziecka;
• Gabinet — jednoosobowa działalność prowadzona przez Łukasza Młodziejewskiego pod nazwą Psychoterapia Łukasz Młodziejewski.

4. Osoba odpowiedzialna za Standardy

Za wdrożenie, stosowanie, monitorowanie i aktualizację Standardów odpowiada Łukasz Młodziejewski.

Do jego obowiązków należy w szczególności:

• przyjmowanie zgłoszeń, chyba że dotyczą jego własnego zachowania;
• ocena sytuacji i uruchamianie odpowiedniej procedury interwencji;
• zapewnienie dziecku doraźnego bezpieczeństwa i wsparcia w granicach kompetencji;
• dokumentowanie zgłoszeń i interwencji;
• składanie wymaganych prawem zawiadomień;
• przegląd i aktualizacja Standardów;
• zapoznawanie ze Standardami przyszłych współpracowników lub pracowników.

Jeżeli zgłoszenie dotyczy zachowania Łukasza Młodziejewskiego, dziecko lub opiekun może pominąć procedurę wewnętrzną i zwrócić się bezpośrednio do Policji, prokuratury, właściwego sądu rodzinnego, Rzecznika Praw Pacjenta — jeżeli w danej sytuacji posiada właściwość — albo organizacji zawodowej lub certyfikującej psychoterapeutę.

5. Zasady bezpiecznej relacji z dzieckiem

5.1. Zasady ogólne

W kontakcie z dzieckiem psychoterapeuta:

• działa z poszanowaniem godności, podmiotowości, prywatności i granic dziecka;
• komunikuje się spokojnie, jasno i w sposób dostosowany do wieku oraz możliwości poznawczych dziecka;
• wyjaśnia cel spotkania, jego przebieg, zasady poufności i możliwe wyjątki od poufności;
• umożliwia dziecku zadawanie pytań, wyrażanie opinii, niezgody i dyskomfortu;
• nie wykorzystuje przewagi wynikającej z wieku, wiedzy, roli zawodowej ani zależności terapeutycznej;
• zwraca uwagę na sygnały napięcia, lęku, zawstydzenia lub przeciążenia i dostosowuje sposób pracy;
• uwzględnia szczególne potrzeby dzieci z niepełnosprawnościami, trudnościami komunikacyjnymi lub specjalnymi potrzebami edukacyjnymi;
• zachowuje profesjonalne granice również w relacji z rodzicami i pozostałymi członkami rodziny.

5.2. Zachowania niedozwolone

Niedopuszczalne jest w szczególności:

1. stosowanie jakiejkolwiek przemocy fizycznej, emocjonalnej lub seksualnej;
2. zawstydzanie, upokarzanie, wyśmiewanie, obrażanie, straszenie, grożenie, szantażowanie lub ignorowanie dziecka;
3. dyskryminowanie ze względu na płeć, tożsamość, orientację, pochodzenie, wyznanie, stan zdrowia, niepełnosprawność, sytuację rodzinną lub jakąkolwiek inną cechę;
4. komentowanie wyglądu lub ciała dziecka w sposób seksualizujący, oceniający albo naruszający jego godność;
5. nawiązywanie relacji romantycznej lub seksualnej oraz podejmowanie jakichkolwiek czynności o takim charakterze;
6. utrwalanie wizerunku, głosu lub przebiegu sesji bez wymaganej podstawy, uprzedniej informacji i odpowiednich zgód;
7. proponowanie dziecku alkoholu, wyrobów tytoniowych, substancji psychoaktywnych lub treści nieodpowiednich do wieku;
8. przyjmowanie lub wręczanie prezentów o znacznej wartości albo uzależnianie udzielanej pomocy od prezentu lub przysługi;
9. zapraszanie dziecka do prywatnego miejsca zamieszkania psychoterapeuty lub spotykanie się z nim poza ustalonym miejscem i celem zawodowym, z wyjątkiem sytuacji wynikających z wcześniej uzgodnionej i zgodnej z prawem formy pomocy;
10. prowadzenie prywatnej, ukrywanej przed opiekunami relacji w mediach społecznościowych;
11. ujawnianie informacji o dziecku osobom nieuprawnionym.

5.3. Kontakt fizyczny

Kontakt fizyczny z dzieckiem nie jest standardowym elementem psychoterapii i może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy jest uzasadniony sytuacją, bezpieczny, respektuje granice dziecka i nie ma charakteru intymnego ani seksualnego.

Dziecko ma prawo odmówić kontaktu fizycznego lub przerwać go w każdym momencie.

Pomoc fizyczna w nagłej sytuacji może być podjęta w zakresie niezbędnym do ochrony życia lub zdrowia.

5.4. Kontakt poza sesjami

• Kontakt telefoniczny, SMS-owy lub elektroniczny służy przede wszystkim sprawom organizacyjnym, bezpieczeństwu i uzgodnionym elementom procesu terapeutycznego.
• Preferowane są oficjalne dane kontaktowe Gabinetu, a nie prywatne profile w mediach społecznościowych.
• Treść wiadomości powinna być możliwie neutralna i nie ujawniać osobom postronnym informacji o stanie zdrowia lub udziale dziecka w psychoterapii.
• Zasady kontaktu poza sesjami są omawiane z dzieckiem i opiekunem na początku współpracy.
• Psychoterapeuta nie prowadzi całodobowej pomocy interwencyjnej. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia należy skorzystać z numeru alarmowego 112 albo zgłosić się do odpowiedniej placówki interwencyjnej.

6. Sesje online

Sesja online odbywa się za pomocą wcześniej uzgodnionego narzędzia i w warunkach zapewniających możliwie największą prywatność.

Przed rozpoczęciem współpracy online ustala się:

• dane kontaktowe dziecka i opiekuna;
• miejsce przebywania dziecka podczas sesji;
• sposób działania w razie przerwania połączenia;
• sposób kontaktu w sytuacji nagłego zagrożenia;
• zasady dotyczące obecności innych osób w pomieszczeniu.

Ani dziecko, ani psychoterapeuta nie nagrywają sesji bez wcześniejszego, wyraźnego uzgodnienia, odpowiedniej podstawy prawnej i wymaganych zgód.

Jeżeli podczas sesji online ujawni się bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia dziecka, psychoterapeuta może skontaktować się z opiekunem lub służbami ratunkowymi, przekazując wyłącznie informacje niezbędne do udzielenia pomocy.

7. Udział opiekunów i prawo dziecka do informacji

Zakres udziału opiekuna w konsultacjach i terapii ustala się z uwzględnieniem wieku dziecka, rodzaju pomocy, jego dobra oraz obowiązujących przepisów.

Dziecko otrzymuje wyjaśnienie, jakie informacje mogą być przekazywane opiekunowi i w jakich sytuacjach psychoterapeuta może być zobowiązany do działania bez zachowania pełnej poufności.

Informacje przekazywane opiekunom powinny być ograniczone do zakresu uzasadnionego dobrem dziecka, przebiegiem pomocy i obowiązkami prawnymi.

Jeżeli przekazanie informacji opiekunowi mogłoby zwiększyć zagrożenie dla dziecka, sposób dalszego postępowania ustala się z uwzględnieniem bezpieczeństwa dziecka i obowiązujących procedur interwencyjnych.

8. Poufność, dane i wizerunek

• Informacje uzyskane w związku z udzielaniem pomocy są chronione zgodnie z przepisami, zasadami wykonywania zawodu i polityką prywatności Gabinetu.
• Dane dotyczące podejrzenia krzywdzenia udostępnia się wyłącznie osobom i instytucjom uprawnionym oraz tylko w niezbędnym zakresie.
• Wizerunek, głos, prace lub wypowiedzi dziecka nie są publikowane w celach promocyjnych bez wymaganej podstawy i odpowiednich zgód.
• Zgoda opiekuna nie usprawiedliwia publikacji naruszającej dobro, godność lub bezpieczeństwo dziecka.
• Dziecko jest informowane w sposób dla niego zrozumiały o zasadach ochrony jego informacji.

9. Relacje między małoletnimi

Zasady te mają zastosowanie szczególnie podczas terapii rodzinnej, konsultacji z rodzeństwem i spotkań grupowych.

• Uczestnicy mają obowiązek szanować granice, prywatność, godność i bezpieczeństwo innych.
• Niedozwolone są: przemoc, groźby, wyśmiewanie, poniżanie, dyskryminacja, zmuszanie do ujawniania informacji, naruszanie nietykalności, zachowania seksualizujące, rozpowszechnianie wizerunku lub informacji o innym uczestniku bez zgody oraz cyberprzemoc.
• Psychoterapeuta reaguje na zachowania zagrażające bezpieczeństwu, rozdziela osoby uczestniczące, jeżeli jest to potrzebne, i ocenia konieczność dalszej interwencji.
• Zasada poufności grupy jest omawiana z uczestnikami, przy czym nie wyłącza ona prawa do zgłoszenia krzywdzenia ani obowiązku ochrony życia i zdrowia.

10. Urządzenia elektroniczne i Internet

Gabinet nie zapewnia małoletnim samodzielnego, niesuperwizowanego dostępu do urządzeń elektronicznych ani publicznej sieci przeznaczonej do przeglądania dowolnych treści.

Jeżeli urządzenie lub Internet są wykorzystywane podczas terapii, odbywa się to w konkretnym celu terapeutycznym i pod nadzorem psychoterapeuty.

Niedopuszczalne jest prezentowanie dziecku treści pornograficznych, przemocowych, nawołujących do nienawiści, promujących samouszkodzenia lub innych treści nieadekwatnych do jego wieku i sytuacji.

W przypadku ujawnienia cyberprzemocy, groomingu, seksualnego wykorzystywania w sieci lub innego zagrożenia psychoterapeuta uruchamia procedurę interwencji.

11. Rozpoznawanie i zgłaszanie krzywdzenia

• Informacja o możliwym krzywdzeniu może pochodzić od dziecka, opiekuna, innej osoby, z obserwacji psychoterapeuty albo z treści ujawnionych podczas sesji.
• Każdy sygnał jest traktowany poważnie i oceniany z uwzględnieniem bezpieczeństwa dziecka.
• Rozmowa z dzieckiem powinna odbywać się spokojnie, bez oceniania i bez sugerowania odpowiedzi.
• Dziecku nie obiecuje się bezwzględnej tajemnicy. Wyjaśnia się, że w sytuacji zagrożenia może być konieczne przekazanie informacji osobom, które mogą zapewnić bezpieczeństwo.
• Psychoterapeuta nie prowadzi samodzielnego dochodzenia ani nie konfrontuje domniemanego sprawcy z dzieckiem.

12. Procedura interwencji

12.1. Bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia

• Jeżeli istnieje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia dziecka, psychoterapeuta niezwłocznie podejmuje działania zapewniające bezpieczeństwo i kontaktuje się z numerem alarmowym 112.
• W miarę możliwości dziecko nie pozostaje bez wsparcia do czasu przejęcia pomocy przez opiekuna, służby lub właściwą placówkę.
• O zdarzeniu sporządza się notatkę i zapis podjętych działań.

12.2. Podejrzenie przestępstwa na szkodę dziecka

• W przypadku uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa psychoterapeuta sporządza zawiadomienie do właściwej jednostki Policji lub prokuratury.
• Zakres przekazanych informacji ogranicza się do informacji potrzebnych do ochrony dziecka i realizacji obowiązku prawnego.
• Jeżeli podejrzenie dotyczy opiekuna, informowanie go o działaniach nie może zwiększać zagrożenia ani utrudniać postępowania.

12.3. Zagrożenie dobra dziecka lub niewłaściwe wykonywanie opieki

Jeżeli sytuacja nie wskazuje na bezpośrednie zagrożenie, lecz dobro dziecka może być zagrożone, psychoterapeuta:

• rozpoznaje czynniki ryzyka i dostępne zasoby wsparcia;
• rozmawia z dzieckiem i — o ile jest to bezpieczne — z opiekunem;
• przedstawia możliwości uzyskania pomocy;
• monitoruje sytuację w zakresie wynikającym z udzielanej pomocy.

Gdy wymaga tego dobro dziecka, psychoterapeuta zawiadamia właściwy sąd opiekuńczy lub odpowiedni ośrodek pomocy społecznej.

Procedura „Niebieskie Karty” jest uruchamiana, jeżeli zachodzą przesłanki i psychoterapeuta działa w ramach podmiotu lub roli uprawnionej do jej wszczęcia. W pozostałych przypadkach informuje właściwe służby lub podmioty posiadające takie uprawnienie.

12.4. Krzywdzenie przez inną osobę małoletnią

• Psychoterapeuta w pierwszej kolejności dba o bezpieczeństwo wszystkich dzieci i przerywa zachowanie krzywdzące.
• Rozmowy z dzieckiem doświadczającym krzywdzenia i dzieckiem podejrzewanym o krzywdzenie prowadzi się oddzielnie.
• Ocenia się potrzebę poinformowania opiekunów, opracowania planu bezpieczeństwa oraz zawiadomienia właściwych instytucji.
• Działania uwzględniają fakt, że dziecko podejmujące zachowania krzywdzące również może potrzebować ochrony i specjalistycznej pomocy.

12.5. Ryzyko samobójcze lub samouszkodzenia

• Informacje o zamiarach samobójczych, samouszkodzeniach lub innym poważnym zagrożeniu zdrowia są traktowane jako sygnał wymagający pilnej oceny bezpieczeństwa.
• Przy bezpośrednim zagrożeniu stosuje się procedurę z punktu 12.1.
• Psychoterapeuta może poinformować opiekuna lub właściwe służby w zakresie koniecznym do ochrony życia i zdrowia dziecka, z uwzględnieniem tego, czy sam opiekun nie stanowi źródła zagrożenia.

12.6. Podejrzenie krzywdzenia przez psychoterapeutę

• Dziecko lub opiekun nie ma obowiązku zgłaszania podejrzenia osobie, której ono dotyczy.
• Zgłoszenie można skierować bezpośrednio do Policji, prokuratury, właściwego sądu rodzinnego, Rzecznika Praw Pacjenta — jeżeli posiada właściwość — albo właściwej organizacji zawodowej lub certyfikującej.
• Informacja o dostępnych zewnętrznych drogach zgłoszenia jest udostępniona na stronie Gabinetu oraz w jego lokalu.

13. Plan wsparcia dziecka

Po ujawnieniu krzywdzenia psychoterapeuta, w granicach swojej roli i kompetencji, ustala plan wsparcia dostosowany do potrzeb dziecka. Plan może obejmować:

• działania zapewniające natychmiastowe bezpieczeństwo;
• wskazanie bezpiecznych osób dorosłych;
• kontynuację lub modyfikację pomocy psychologicznej;
• konsultację lekarską, psychiatryczną, prawną lub społeczną;
• współpracę z opiekunem, o ile jest to bezpieczne;
• współpracę z instytucji ochrony dziecka;
• ustalenie sposobu reagowania w razie ponownego zagrożenia.

Plan wsparcia nie zastępuje działań Policji, prokuratury, sądu ani innych właściwych instytucji.

14. Dokumentowanie i przechowywanie zgłoszeń

Z każdego zgłoszenia lub ujawnionego zdarzenia sporządza się kartę interwencji albo notatkę zawierającą co najmniej:

• datę i sposób uzyskania informacji;
• opis informacji i zaobserwowanych okoliczności;
• ocenę bezpośredniego zagrożenia;
• podjęte działania i ich daty;
• dane instytucji, z którymi się skontaktowano;
• ustalenia dotyczące dalszego wsparcia.

Dokumentacja interwencji jest przechowywana w sposób zabezpieczony przed dostępem osób nieuprawnionych, odrębnie lub z wyraźnie ograniczonym dostępem.

Dostęp do dokumentacji mają wyłącznie osoby uprawnione na podstawie prawa lub niezbędne do prowadzenia interwencji. Nie prowadzi się dokumentacji w prywatnych komunikatorach ani w niezabezpieczonych notatkach.

Okres przechowywania dokumentacji ustala się zgodnie z charakterem prowadzonej działalności, obowiązującymi przepisami i polityką przechowywania dokumentacji Gabinetu.

15. Bezpieczne dopuszczanie innych osób do pracy z małoletnimi

Na dzień przyjęcia Standardów Gabinet jest działalnością jednoosobową i nie zatrudnia innych osób mających kontakt z małoletnimi.

Przed zatrudnieniem lub dopuszczeniem innej osoby do działalności związanej z leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych lub opieką nad małoletnimi Gabinet dokona weryfikacji wymaganej w art. 21 ustawy, w szczególności w odpowiednich rejestrach i na podstawie wymaganych informacji lub oświadczeń.

Weryfikację przeprowadza się przed dopuszczeniem osoby do kontaktu z dziećmi i odpowiednio dokumentuje.

Każda dopuszczona osoba zostaje zapoznana ze Standardami i zobowiązuje się do ich przestrzegania.

16. Udostępnienie Standardów

Pełna wersja Standardów oraz wersja skrócona dla dzieci i młodzieży są:

• dostępne na stronie internetowej Gabinetu;
• udostępnione w widocznym miejscu w lokalu;
• przekazywane na życzenie dziecka lub opiekuna.

Wersja skrócona jest napisana prostym językiem i zawiera informacje najważniejsze z perspektywy dziecka. W razie potrzeby sposób przedstawienia Standardów jest dostosowywany do wieku, niepełnosprawności lub szczególnych potrzeb dziecka.

17. Przegląd i aktualizacja

Standardy są oceniane co najmniej raz na dwa lata, a także wcześniej, jeżeli zmienią się przepisy, zakres działalności Gabinetu albo ujawnią się potrzeby wymagające zmiany procedur.

Wnioski z oceny są dokumentowane pisemnie. Aktualna wersja Standardów jest oznaczona datą i zastępuje wcześniejszą wersję na stronie oraz w lokalu.

18. Postanowienia końcowe

Standardy wchodzą w życie z dniem 01.08.2026.

Standardy nie ograniczają praw dziecka do szukania pomocy poza Gabinetem ani obowiązków wynikających z przepisów prawa.